The story behind Desaster's "Hellfire's Dominion" - an Interview with Markus "Infernal" Kuschke

Hell-o again, Infernal! Let’s start with this great record namely „Hellfire’s Dominion”!

Hi! I have listened to this album for this interview as I have not checked it as a whole for a very long time already. It was cool to listen to all the tracks in a row. Great memories.

Let’s start with the period when it was about to be released. You were already after the “Stormbringer”, so you had strenghten your position on the scene. How it was then with a band, you had you first bigger gigs in Germany. How do you recall that time? 

Yes, I remember it was a very active time. We did a lot of shows, especially in east Germany, and were on the road nearly every weekend. We travelled in our small cars, we didn’t have any van back then. It was very narrow inside, it was like 5 of us sitting there with our guitars and other gear & beer on our knees. We had also my ex girlfriend with us to sell some t-shirts at the shows. We were not that well organised those days, no hotels and so on. We slept on the stage after the gigs or in a shitty backstage room. But it was all a great adventure. 

Hard, but good times. If we are mentioning gigs now, some time ago I have watched the video from the Under the Black Sun festival. It was back in 1998 but just before the release of “Hellfire’s Dominion”. You did not play any song from that album yet. Any memories from that show? 

It was a great one for sure. This festival was organised by a good friend of ours – Jorg from Folter Records. As far as I remember we had also played on the very first festival organised by him, still under the name of Folter Records festival. It was in 1995, I think.  It was one of a few gigs we played with Thorim behind drums. All in all both were a great experience. We already have the Wacken back then but still such festivals were not that common yet. We had such ones in Underground, like the Under Black Sun, not hat professional but it was fun to play there. We were able to reach bigger audience. 

Ok, so let’s move to the album itself. When I listen to “Hellfire’s Dominion” I have an impression that this one is  different than any other with Okkulto on vocals. It’s the most raw-sounding one from the albums you have recorded in the 90. Was it planned or it just came like that? 

The rawest? Really? Well, it just came like that. Back in those days we never knew what will came out after the recording.  We were of course very well prepared when we came to the studio, but we never knew what sound we would achieve. We didn’t have enough experience. We just trusted the producers. That time we were recording at a studio in Velbert. We have arrange it with a help of our friend Atomic Steif who used to play in Violent Force, Sodom or Living Death. Due to this connection we also got in touch with a Velbert Heavy Metal Fanclub. When you take a look at the old pictures of Sodom or Kreator you can find guys wearing t-shirts with this name. “Hellfire’s Dominion” was also the period when Hellbangers came together. We met the guys from Heavy Metal Fanclub to get inspiration and feeling of the old bands once again. During the recording session were were visited by the guys from the fanclub. We also stayed for like 2 weeks at Atomic Steif’s house after the recordings where we drink every night and had fun. It was a great time. 

You have mentioned the Heavy Metal fanclub and now I just have to ask about Hellbangers Moselkranken because that’s the period when it started really. I want to ask what was it, who was behind it? The mark of the Hellbangers appear on quite a lot albums from German underground scene. 

Yes, and not only on Desaster records. On Witchburner ones, Metal Inquisitor and many other bands. Hellbanger’s started back in the 1996. It was a time when we met a lot of maniacs from our region, especially Mosel. There was Costa who is currently running the Iron Pegasus Records and playing with Okkulto in Eurynomos, some other guys who were very active in the scene like King Wolle who was running the Desecration of Vrigin zine (mostly obscure South-American bands there, killer stuff). We gathered with this guys drinking, headbanging, playing music from our cars. Once we thought it would be good to give this whole shit a name, to gather together as a group, a club. That’s why we had an idea to start a heavy metal fanclub. I remember we had two suggestions for the name of the club. My was Hellbangers and Costa suggested Metallians. We were voting, there were like 15 of us back then, and my idea won. 

And who came up with the logo, that Flying V guitar? 

I don’t remember who came up with it but you are probably familiar with that guitar. It’s stolen from Accept “Restless and Wild” cover. The arm with bracer was painted by one of the fanclub members. The logo itself is inspired by Possessed of course. 

And I can see some Hellhammer here as well! 

Yes! So you know where the roots are. 

Ok, let’s return to the album. I must ask about the hit from the release – the “Metalized Blood”. Three guests on vocals there. What is the story behind creating this anthem? Because it is one, to be honest. 

Yes, it’s our smash hit. It’s a cool song. I remember that Okkulto came up with an idea of writing some sort of a hymn dedicated to heavy metal and our passion towards this music. We invited some great singers, not only from extreme metal but also from other styles. We got Lemmy from Violent Force and Wannes from Pentacle – our good friend. It was hard to get Toto from Living Death. That’s the singer you love or hate, we totally loved him. We asked Atomic Steif to help us reach him as we really wanted to have him on this song. Toto was no longer doing anything connected with music but it turned out that he was really eager to cooperate with us. There is a funny story about him coming to the studio to join us. Okkulto was opening the door with a cigarette in his mouth and when he saw Toto standing there he was just left with his cigarette on the floor and mouth wide open. Toto told us that he was rehearsing “Metalized Blood” while driving his car to the studio. He had the window opened and other drivers were looking at him as he was some sort of a weirdo, you know, singing “Metalized Blooood!” with his specific high pitched scream. 

Cool story! Now I want to move to two other songs I have picked up for discussion. First will be my favourite from the album – “In the Ban of Satan’s Sorcery”. It perfectly mixes the black metal vibe from the debut album with an oldschool Teutonic thrash. 

Thank you. It was my idea as I wanted to mix all our influences in just one song. There is some black metal blasting with melancholic melodies at the beginning and then comes that even speed/heavy metal riff. A bit in a Running Wild style. We were wondering if it fits together but we didn’t  take much time for us to get into it totally. This song was later an inspiration to write “Necropolis Karthago” which is done in the same style. That’s our trademark at some point. 

Now it’s time for “Teutonic Steel” – another anthem of yours. Another composition with this incredible medieval feeling. It’s the same atmosphere that “A Touch of Medieval Darkness” and “In a Winter Battle” has, it’s cream of the crop. Could you tell me more about it, that’s the song you play on every gig. 

Yes, we have to play it on every gig together with “Metalized Blood”. If we wouldn’t the fans would have killed us. There was a funny thing when we were rehearsing “Teutonic Steel” during album recordings. We had that little casette recorder for recording ne wsongs and ideas and the quality of it was not that good. The other guys thought that “Teutonic Steel” sound was rather terrible but I was convincing them that it will grow with a proper production and equipment and will become a hit. It’s sometimes a bit boring to play these songs on and on, but the reaction of fans is just priceless. They not only sing the chorus but also the intro melody of my guitar! 

Do you remember any memorable moments connected with the studio recording of “Hellfire’s Dominion”? Just like the ones you have shared with me last time when we were talking about “A Touch of Medieval Darkness”.

You know, it’s always different when there a new producer. The one we worked with that time told Tormentor to put bricks, gig stones into his bass drums. The reaction on this idea was like “what the hell is that?”! He told us that it will improve the bass drums sound, that we had to do it. We were also visited by members of the Heavy Metal Fanclub almost each day at the studio. 

Now let’s move to the visual aspects of “Hellfire’s Dominion. There was another cool photo session but a bit different, without all that gear, I mean swords, candles etc. Could you recall how it went?

This time it was more in a thrash metal style. I remember we had two locations then. One at the ruined castle at the river Mosel and one at the old monastery. At the castle we were frequently looking at our backs as there was a danger that some stone may fall on our heads. 

T-shirts you are wearing on that photos give a clear sign about the feeling and influences on the album. 

Yes, you are right. “Stormbringer” was a turning point for us, that was the moment when we started to play in a more oldschool thrash way. On the debut it we were still looking to the North and Norwegian scene. Later we decided to focus more on our roots. We wanted to underline our own style, not to become Immortal clones or so. “Hellfire’s Dominion” was the album that strenghten the chosen path. At the beginning of the 90s everyone wanted to be evil, traditional heavy metal was not evil enough. We rediscovered this music getting into for example Manowar or Iron Maiden again.

The cover art – it corresponds of old fantasy stuff from like Morcock or Howard. Why you have decided to move this way in case of graphics? 

I don’t know what is the story behind it. We probably stole it from somewhere, from a book probably. I remember that on the flag there was originally some different sign. We asked our layouter if there is a possiblity to exchange it and he managed to do it. I hope the artist of this paint will never find out that we used his art, otherwise he will demand a lot from money from us for the sold album copies haha. 

I know that around the “Hellfire’s Dominion” you got to know the guys from Sabbat. You played shared some gigs, released two splits so far. How you got to know each other? 

I remember it very well. It was around 1997. They were on tour in Germany, there was Behemoth as well. Our tours met together in Schweinfurt. We met those Japanese guys and it was so fucking great. Gezol – the singer nad bassist of Sabbat – is a total maniac, so crazy. We couldn’t speak any English, our was shitty as well but we still had a great time. It was a beginning of a long friendship. Tormentor joined Metalucifer back then, the other project of the Sabbat guys. 

I know recall Gezol running with that leather pants of his on stage, damn, haha. 

Hahaha, I remember when he was staying at Koblenz to record some Metalucifer stuff. He was staying at Blumi’s house, the guitarist of both Metalucifer and Metal Inquisitor. Blumi once told us that he loves the bratwurst – the German sausage. That loved it that much that already in the morning he was at the kitchen cooking bratwurst. Fucking great!

Let’s sum up this chat of ours with some information considering the reissue of the “Hellfire’s Dominion” on CD this year. Could you uncover some details about it? How it will loook like, will there will be anything special added? 

Want to do something special as it is a classic Desaster album. So it will not be a simple jewelcase edition. It will be a kind of black box with a CD and booklet in it plus something more. When re-releasing stuff we always remember about the people who have the first edition, so the second must be something new. I think it will look great and hope everything will go according to our plans. I think the layout will be similar to the vinyl reissue.

Interview by: Przemysław Bukowski

Hammerfall - Legacy of Kings: 20-Year Anniversary Edition (Nuclear Blast 2018)

Wydany w 1998, drugi, pełny album Hammerfall to jedna z płyt, które zostaną ze mną po grób, a nawet dłużej. Album, który nigdy mi się nie znudzi, którego nigdy nie przestanę słuchać. Taki mój osobisty klasyk, z którym wiąże się mnóstwo wspomnień i nostalgii. "Legacy of Kings" był jedną z trzech pierwszych płyt z Metalem, jakiej kupiłem będąc jeszcze dzieciakiem, a Hammerfall pierwszym zespołem, który odkryłem samodzielnie. Pamiętam jak dziś (a było to 15-16 lat temu), jak zaintrygowała mnie jej okładka wyróżniająca się na tle innych na ekspozycji lokalnego stoiska muzycznego. Na tyle mocno przykuła mój wzrok, że kompletnie w ciemno kupiłem płytę (było to jeszcze licencyjne wydanie naszego Metal Mind). Był to strzał w dziesiątkę! Już pierwsze dźwięki otwierającego ją "Heading the Call" zawładnęły mną na dobre, a potem pochłonąłem już cały album. W grudniu ubiegłego roku Nuclear Blast wydał specjalną jego edycję z okazji 20-lecia wydania płyty. Nie było opcji, żebym po nią nie sięgnął. To właśnie wydanie jest pretekstem do tego, aby przypomnieć ten Heavy Metalowy monument, przytoczyć trochę wspomnień i historii z nim związanej, opowiedzieć o płycie, która pojawiła się niczym grom w czasie, gdy mało kto już tak grał.

"Legacy of Kings" to starszy brat debiutanckiego "Glory to the Brave" - płyty, która tak rozsławiła Hammerfall i z marszu wyniosła zespół na największe europejskie sceny Metalowej muzyki. Album jest nieco mniej surowy niż jego poprzednik, brzmi znacznie lepiej, potężniej, czyściej i wnosi kolejną porcję znakomitych, nośnych melodii, kapitalnych riffów i znakomitych wokali Joacima Cansa. Kawał świetnej roboty odwalił również Patrik Rafling. Rzadko kiedy można w klasycznym Heavy Metalu posłuchać tak świetnej pracy perkusji, tak kipiącej energią i wyczuciem.

Kompozycje na "Legacy of Kings" są dziełem przede wszystkim Oscara Dronjaka, Joakima Cansa oraz... Jespera Stromblada! Gitarzysta In Flames był już w praktyce poza zespołem, lecz wciąż jeszcze pomagał przy powstawaniu tego materiału zanim podjął ostateczną decyzję o poświęceniu całej swojej uwagi wspomnianemu In Flames. Na albumie znalazła się również kompozycja stworzona przez Andiego Mucka oraz Martina Albrechta ze Stormwitch - "At the End of the Rainbow" (pierwotnie z niedokończonym tytułem "At the End of?"). Andy odezwał się swojego czasu do Oscara z informacją, że ma dla nich numer, który będzie bardzo pasował do ich twórczości. Była to ogromna nobilitacja, tym bardziej, że Stormwitch był jedną z najważniejszych inspiracji w twórczości Hammerfall. Zespół postanowił oddać też hołd innej ważnej dla nich grupie, dodając do płyty cover "Back to Back" Pretty Maids. Chcieli tym krokiem przybliżyć ten klasyczny już zespół młodszej grupie fanów i przypomnieć ich debiut "Red Hot & Heavy".

Produkcją płyty, podobnie jak to miało miejsce w przypadku "Glory to the Brave", zajął się Fredrik Nordstrom (Studio Fredman, Gothenburg). Swoją pracą i oddaniem przyczynił się w sporej części do zbudowania charakterystycznego brzmienia Hammerfall. Na "Legacy of Kings" udzielił się również grając na pianinie w zamykającej płytę balladzie "Fallen One". Tak jak debiut powstawał w pośpiechu (grupa miała tylko 17 dni w studio, aby ukończyć cały proces nagrywania, miksów i masteringu), tak w przypadku "Legacy of Kings" mieli na to całe 2 miesiące, można było wszystko dopracować. I efekt jest słyszalny!

Przy okazji nagrywania płyty powstały również tak świetnie odegrane covery jak "Man on the Silver Mountain" Rainbow, "Eternal Dark" Picture oraz "I Want Out" Helloween (z gościnnym udziałem Kai Hansena). Zawsze darzyłem w tej kwestii Hammerfall ogromnym szacunkiem. Potrafili zagrać nieswoje numery w taki sposób, że totalnie pasowały do ich repertuaru, a jednocześnie były bardzo wierne oryginałom, to nie lada sztuka.

"Legacy of Kings" okazał się jeszcze większym sukcesem niż "Glory to the Brave" i zaowocował trasami u boku takich grup jak Gamma Ray, Jag Panzer, Raven i Tank oraz dał im pierwszą headlinerską trasę z Primal Fear, Labirynth oraz Pegazus w roli supportu.

Accept, wspomniane wcześniej Stormwitch czy Picture, Helloween, Warlord, Heavy Load, Judas Priest - echa wszystkich tych zespołów składają się na muzykę Hammerfall, ich styl i estetykę, której hołdowali wtedy i której cześć oddają po dziś dzień. Omawiana tu płyta to opus magnum ich twórczości, a osobiście jeden z moich ulubionych krążków wszech czasów. To symbol ścieżki, którą zespół niegdyś obrał i z której do tej pory nie schodzi!

Poniżej możecie zobaczyć wspomniane rocznicowe wydanie "Legacy of Kings". Składają się na nie 2 płyty cd z albumem, coverami oraz materiałem live, oraz DVD z ekskluzywnym wywiadem z całym składem tworzącym album i wybranymi nagraniami z video "The First Crusade" oraz "Templar Renegade Crusades". Do tego dochodzi jeszcze opasły booklet ze wspomnieniami, mnóstwem zdjęć i memorabiliów oraz tekstami utworów. Dla fanów mus absolutny!

https://www.hammerfall.net/

https://www.facebook.com/hammerfall

https://www.youtube.com/user/HammerFall4REAL

English version:

Released in 1998, the second, full-length Hammerfall album is one of the records that will stay with me for til death, or even longer. An album that I will never get bored with, which I will never stop listening to. My personal classic, which is associated with a lot of memories and nostalgia. "Legacy of Kings" was one of the first three Metal albums, which I bought while I was still a kid, and Hammerfall was the first band I discovered myself. I remember like it was today (and in reality 15-16 years ago), how intriguing its cover was, which stands out from the others at the local music stand exhibition. It caught my eye so much that I bought the record without hesitation (it was a license issue of our Metal Mind). It was a hit! Already the first sounds of the opening "Heading the Call" took me over for good, and then I absorbed the whole album. In December last year, Nuclear Blast released a special edition for the 20th anniversary of the release of the album. There was no option that I would not reach for it. This edition is a pretext to recall this Heavy Metal monument, bring back some memories and stories associated with it, tell about the album, which appeared like thunder at a time when hardly anyone played like that anymore.
"Legacy of Kings" is the older brother of the debut album "Glory to the Brave" - ​​a record that made Hammerfall so famous and took the band out on the march to the largest European Metal music scenes. The album is a bit less raw than its predecessor, sounds much better, more powerful, cleaner and brings another portion of great, powerful tunes, outstanding riffs and excellent vocals of Joacim Cans. Patrik Rafling also did a great job. It is rarely possible to listen to such a great work of percussion in a classic Heavy Metal, one so full of energy and sense.
The compositions for "Legacy of Kings" are the work of, above all, Oscar Dronjak, Joakim Cans and ... Jesper Stromblad! In Flames guitarist, he was already in practice no longer in the band, but he was still helping with the creation of this material before he made the final decision to devote all his attention to the mentioned In Flames. The album also includes a composition created by Andy Muck and Martin Albrecht of Stormwitch - "At the End of the Rainbow" (originally with an unfinished title "At the End of?"). Andy called Oscar once, telling him that he had a composition for them that would suit their work. It was a huge ennoblement, the more that Stormwitch was one of the most significant inspirations for Hammerfall. The band decided to pay homage to one more group important for them, by adding a cover of "Back to Back" by Pretty Maids. They wanted to introduce this classic band to a younger group of fans and recall their debut "Red Hot & Heavy".
The production of the album, as it was with "Glory to the Brave", was conducted by Fredrik Nordstrom (Studio Fredman, Gothenburg). Through his work and devotion, he contributed a lot to building the characteristic Hammerfall sound. On "Legacy of Kings" he also played the piano on the "Fallen One" ballad. Just like the debut was created in a hurry (the group had only 17 days in the studio to complete the whole process of recording, mixing and mastering), in the case of "Legacy of Kings" they had whole 2 months - they could focus on everything. And the effect can be heard!
During the recording of the album also such well-performed covers were made - Rainbow's "Man on the Silver Mountain", "Eternal Dark" by Picture and "I Want Out" by Helloween (with guest participation by Kai Hansen). I have always had great respect in this matter towards Hammerfall. They could play other bands stuff in such a way that they totally matched their repertoire, and at the same time they were very faithful to the originals, it's not an easy art to do so.
"Legacy of Kings" turned out to be even more successful than "Glory to the Brave" and resulted in tours alongside such groups like Gamma Ray, Jag Panzer, Raven and Tank, and gave them the first headlining tour with Primal Fear, Labirynth and Pegazus as support .
Accept, the previously mentioned Stormwitch or Picture, Helloween, Warlord, Heavy Load, Judas Priest - the echoes of all these bands can be heard in Hammerfall's music, in their style and aesthetics, all of which they worshiped at that time and which they honor to this day. Record discussed here is their opus magnum, and personally one of my favorite albums of all time. It is a symbol of the path that the band once chose and which they did not left!
Below you can see the mentioned anniversary edition of "Legacy of Kings". It consist of two CD's with an original album, covers and live material, and a DVD with an exclusive interview with the line-up responsible for creating the album, and selected recordings from the video "The First Crusade" and "Templar Renegade Crusades". A thick booklet with memories, lots of photos and memorabilia, and song lyrics is also added here. Absolute must for the fans!

Blind Guardian- Nightfall In Middle-Earth (Virgin 1998/ Nuclear Blast 2018)

Może nie jest to mój ulubiony album Blind Guardian, ale mam do niego spory sentyment i co jakiś czas z ogromną chęcią do niego wracam. Napisać o nim postanowiłem, jako, że dorwałem ostatnio ubiegłoroczne, dwupłytowe wznowienie z Nuclear Blast i jakoś tak ten sentyment się uruchomił ponownie. Bądź co bądź, był to pierwszy album tej niemieckiej ekipy jaki niegdyś usłyszałem.
"Nightfall In Middle-Earth" to pierwszy koncept album w dorobku Blind Guardian, a po "Imaginations From the Other Side" najbardziej kompleksowy i bogaty jaki udało im się nagrać (przynajmniej moim zdaniem). Płyta poświęcona jest jednemu z wątków "Silmarillion" J.R.R. Tolkiena, i co ciekawe, zadedykowanie albumu tej książce nie pojawiło się od razu. Początkowo w planach był "Pierścień Nibelungów", powstały nawet teksty do tego własnie konceptu, które potem zostały zmienione. Rozważana była również saga o Merlinie, lecz ostatecznie uwielbienie Hansiego dla świata stworzonego przez Tolkiena zwyciężyło. W sumie bardzo dobrze się stało, bo dzięki temu powstało oryginalne dzieło. Tematykę "Pierścienia Nibelungów" wykorzystał już chociażby Grave Digger, czy Mystic Circle. I co warto jeszcze zaznaczyć, Hansi uważa, że to najlepsza płyta w ich dorobku.
Album powstawał zarówno przed wejściem zespołu do studia, jak i w trakcie nagrań, prace trwały niemal do ostatniej możliwej do wykorzystania chwili. Koncept okazał się być bardzo wymagający. Nie tylko ze względu na sporą ilość kompozycji, ale również umieszczonych między nimi narracyjnych przerywników. Nie zapominajmy również o presji jaką zostawił poprzedni album- "Imaginations From the Other Side". Poprzeczka była podniesiona bardzo wysoko.
Uważam, że zespół sprostał wyzwaniu. Może nie przebija to "Imaginations..." (to opinia subiektywna), ale forma jest utrzymana, a materiał, chodź inny, wciąż jest równie dobry. Mamy tu takie klasyki jak "Into the Storm", "Mirror Mirror", "Nightfall", czy niesamowicie nastrojowy i emocjonalny "Blood Tears". Zresztą cała płyta jest wypełniona tymi właśnie cechami, acz ten utwór jest ich najlepszym przykładem. Każdy z tych numerów, jak i większość pozostałych, sprostał próbie czasu i cały czas świetnie się broni. Mamy zatem do czynienia z dziełem, mówiąc szczerze, ponadczasowym i wyróżniającym się w historii muzyki Metalowej, a i sceny lat 90-tych. Pozwolę sobie nawet stwierdzić, że dzięki "Imaginations..." oraz "Nightfall In Middle Earth" Blind Guardian może poszczycić się posiadaniem na koncie jednych z najlepszych albumów Metalowych jakie powstały w ostatnim dziesięcioleciu XX wieku. Nie dość, że płyta jest ambitna, to i bogata w wiele inspiracji i totalnie niepodległa jeżeli chodzi o jakąś szufladkę w Metalowym rzemiośle. Miesza się tu ze sobą Power Metal, Thrash, elementy progresywnego grania, a nawet folku. Jest to przykład płyty, którą wypada znać. Może nie od razu lubić, bo gusta są różne, ale z pewnością szanować.
Z tą płytą wiąże się też pewna ciekawostka, może nie z samą muzyką, a jej promocją. Wytwórnia stwierdziła, że ciekawym posunięciem byłoby gdyby zespół zaprezentował się na zdjęciach w jakiś średniowiecznych ciuchach, czego do tej pory nie praktykowali i nie chcieli praktykować. Mieli swój styl, którego trzymali się od samego początku. Niemniej jednak zgodzili się na ten jeden wyjątek. I tak oto w czasie gdy ukazała się płyta można było ich oglądać w takiej właśnie stylizacji fantasy,która szybko została porzucona.
Poniżej wspomniana na początku tekstu najnowsza reedycja niniejszej płyty. Poza oryginalną wersją płyty zawiera również jej poddaną remiksowi wersję oraz szczyptę bonusów. Mówiąc szczerze te ponowne miksy nie wyszły najlepiej. Niby uwypuklone zostały pewne uprzednio bardziej schowane w tle elementy, ale odbyło się to kosztem dynamiki i samego brzmienia, które moim zdaniem uległo spłaszczeniu, co niestety w przypadku Blind Guardian nie działa na plus. Przecież gro ich kompozycji czerpie swoją dodatkową siłę właśnie z mocnego, wyrazistego brzmienia. Całe szczęście, na drugim dysku dostajemy oryginał. Poza tym, reedycja jest udana. Ciekawym zabiegiem było zachowanie oryginalnych grafik zdobiących album poszerzając je w środku o nowe. Co prawda w innym stylu, ale klimat zachowany. W środku trochę wspomnień każdego z członków zespołu, także i poczytać jest co. Co prawda znajdziemy tu niemal dokładnie to samo co w poprzednich wznowieniach, zmienił się tylko wydawca, ale jest to bardziej dopracowane i już warte swojej ceny. Jak ktoś ma pierwsze wydanie, to nie namawiam tu do zakupu, ale jeżeli nie, a lubi te wszystkie wspomniane smaczki, to warto sięgnąć.

Usurper- Usurper II: Skeletal Season (Necropolis Records 1998/ Dissonance Productions 2018)

Płyta, która mocno intryguje swoją nietuzinkową mieszanką inspiracji i wpływów. Na niniejszym albumie, drugim w swoim dorobku, Usurper pozwolił sobie na zmieszanie ze sobą tak naprawdę aż czterech stylów i ten zabieg się autentycznie udał. Na "Usurper II: Skeletal Season" usłyszycie zarówno wpływy Cathedral, jak i Gorgoroth z czasów "Under the Sign of Hell", elementy Szwedzkiego Death Metalu oraz ogromną fascynację wczesnym Celtic Frost. Na tzw. Black/ Thrash Metal również znajdzie się tu miejsce- to z resztą podstawa stylu i brzmienia grupy. Wystarczy na dobrą sprawę posłuchać dwóch, trzech utworów z tego materiału, aby momentalnie zorientować się o czym mowa: tytułowego "Skeletal Season", otwierającego "Shadowfiend" oraz "Cemetarian". Te elementy rządzą całą płytą i brzmi to, mówiąc szczerze, fenomenalnie. Zespołowi udało się stworzyć materiał żyjący swoim własnym życiem i który, uważam, świetnie broni się do tej pory, jest oryginalny i bardzo charakterystyczny. Zespół pokusił się również o odrobinę konceptu, mianowicie tekstów bazujących na opowieściach o bestii z Gevaudan ("Shadowfiend") oraz Peterze Stubbe- niemieckim mordercy przemieniającym się w wilkołaka ("Wolflord"). Cała reszta to również estetyka horroru podlana czarcią polewką. Poza konkretną dawką Metalowego, przede wszystkim oldschoolowego, grania album spowija swoista atmosfera, ta sama która towarzyszy tym klasycznym historiom grozy, którymi płyta jest w warstwie tekstowej mocno inspirowana. Powstał wielowarstwowy, acz spójny materiał, potężnie brzmiący i muzycznie sycący. Warto sobie tę płytkę amerykanów wygrzebać i spędzić z nią nieco czasu, szczerze polecam każdemu kto jeszcze nie miał okazji jej posłuchać!
Poniżej ubiegłoroczna reedycja popełniona przez Dissonance Productions. Od oryginalnego, pierwszego wydania różni się na dobrą sprawę tylko tym, że jest to digipak, no i faktem, iż jest ponownie szerzej dostępna.

Graveland- Immortal Pride (No Colours Records 1998/ Warheart Records 2017)

Immortal Pride to chyba najbardziej „inny” album w całym dorobku Graveland. Nie chodzi tu tylko o samą muzykę, ale i o strukturę płyty- tylko dwa utwory główne, ale za to bardzo rozbudowane i długie intro i outro wiążące całość. Jest to też pierwszy album na którym tak rozwinięta jest warstwa symfoniczna o takiej głębi i kolorycie. Nadal są tu obecne pagan black metalowe riffy, ale to klawisze i symfoniczne tło grają na tym albumie pierwsze skrzypce. Podczas słuchania od razu narzuca się skojarzenie z albumami Bathory- Hammerheart oraz Twilight of the Gods, wpływy tych dwóch majstersztyków Quorthona są aż nadto oczywiste, zwłaszcza ten epicki sznyt, który bije od Immortal Pride na odległość. Album nie jest w żadnym wypadku kopią albumów Bathory, były one tylko inspiracją, Darken nadał tej płycie charakterystycznego brzmienia które spotyka się tylko u zespołów z Polski, Ukrainy czy Rosji. Jest bez wątpienia oryginalny.

Kolejnym aspektem który charakteryzuje tę płytę jest następna inspiracja. Tym razem po raz kolejny mamy odnośnik do twórczości Basil'a Poledurisa (przypomnicie sobie "In the Glare of Burning Churches czy "Epilogue") i jego nieśmiertelnego soundtracku do Conana Barbarzyńcy. Echa tej muzyki stale przewijają się podczas słuchania płyty.

Co się tyczy brzmienia i produkcji Immortal Pride to nie można narzekać. Jest świeżo, instrumenty są wyraziste, jest głębia, a klawisze tworzą piękne tło. Sama partia perkusji może wydawać się nieco toporna względem całej reszty, ale w ostateczności daje radę i jest ok. Muzyka niesie ze sobą sporą dawkę emocji w kwestii zarówno tekstów jak i samej muzyki, co sprawia że w istocie pasowała by do jakiegoś filmu o dawnych Słowianach (wystarczy zerknąć na okładkę) lub o wojownikach pokroju chociażby Conana.

Co prawda nie jest to moja ulubiona płyta w dorobku Graveland, ale bardzo ją szanuję i doceniam potencjał jaki ze sobą niesie. Jest niezaprzeczalnie jednym z tych ważniejszych dzieł Graveland, które zapadają w pamięć.

W kwestii samej przedstawionej poniżej reedycji z Warheart, to jest dokładnie tak jak w przypadku omawianego wcześniej wznowienia "Following the Voice of Blood". Wyszło to naprawdę nieźle i jak ktoś nie ma first pressów, czy nie przeszkadza mu ta pierwszoplanowa, odświeżona warstwa graficzna to śmiało może po to sięgnąć. Jak najbardziej polecam.

Katatonia- Discouraged Ones (Avantgarde Music 1998)

Po "Brave Murder Day", wraz z kolejną płytą, Katatonia dokonała w swojej sztuce zwrotu o 180 stopni. "Discourged Ones" jest prawie totalnym przeciwieństwem poprzedniczki, a tym bardziej "Dance of December Souls" (o początkach flirtujących odrobinę z Black Metalem, zwłaszcza w kwestii wizerunku, nie wspominając). Ciężkie, nieco melodyjne, posępne death/ doom metalowe dźwięki, zastąpione zostały, co prawda wciąż melancholijnym i depresyjnym, ale rockowo/ metalowym, około gotyckim, jeszcze bardziej zorientowanym na melodyjność graniem. Czy dobrze się stało, czy było to w ramach naturalnego progresu? Któż to wie, a cała reszta tak naprawdę jest kwestią subiektywną. Wiadomym jest, że w tamtym czasie fani Katatonii dostali nie lada niespodziankę, dla sporej ilość zakładam, że nie do końca przyjemną. Ale pewnym jest, że zespół swym nowym obliczem przekonał do siebie kolejną grupę entuzjastów metalu, czy nawet rocka, zapatrzonych w lżejsze, bardziej subtelne granie. Pokazał też nie lada odwagę i chęć przecierania nowych szlaków nie oglądając się za siebie. W ich bardziej już "przebojowym" i łagodniejszym graniu nie znalazło się też miejsca na growl, Jonas Renkse zastąpił go czystym, przejmującym wokalem, ale równie dobrym i znakomicie pasującym do nowej stylistyki. Na "Discouraged Ones" można dostrzec zapatrzenie zespołu zarówno w The Cure jak i nowsze wtedy dzieła Paradise Lost czy Tiamat. Jak dla mnie powstał ciekawy, chwytliwy materiał, co prawda o oszczędnym dynamizmie, ale wciąż nacechowany tą depresyjną i ponurą esencją wcześniejszych płyt i naprawdę niezłymi tekstami. Brzmienie zachowało odrobinę brudu co nadaje całości charakterystycznego klimatu, który jest kolejnym atutem tego wydawnictwa. Ja to kupiłem. Podobają mi się zarówno stare, klasyczne albumy, jak i ścieżka obrana na "Discouraged Ones" będąca dla zespołu niezaprzeczalnie momentem przełomowym i poniekąd definiującym ich styl po dziś dzień. Można powiedzieć, że Katatonia zbliżyła się wykonawczo do niegdyś uwielbianych przez siebie Fields of the Nephilim. Był to też czas w którym kariera zespołu nabrała rozpędu (zostali min. zauważeni przez Peaceville co zaowocowało kontraktem), którego wcześniej tak brakowało z różnych powodów. Album został dostrzeżony przez krytykę i dla przykładu, po ukazaniu się, był albumem miesiąca w magazynie Terrorizer.
Jeżeli znajdzie się ktoś kto lubi późniejsze płyty Cemetary, które mam wrażenie też mogły mieć jakiś wpływ na Katatonię, temu niniejszy album przypadnie do gustu z całą pewnością. Mnie w swojej melancholijności, brzmieniu i atmosferze stale zachwyca i nie zanosi się na to aby ten stan rzeczy miał ulec zmianie.

Neolith- Igne Natura Renovabitur Integra (Dogma Records 1998/ Mara Production 2017)

Jedna z prawdziwych, czarnych pereł naszej metalowej sceny. Arcydzieło w każdym możliwym wymiarze, co tu dużo mówić, w moim mniemaniu przykład płyty idealnej. Neolith na swoim debiucie zawarł takie bogactwo wpływów i kompozycji, że aż czasem zapiera dech, a ciary są przy każdym kolejnym kawałku. Słychać tu stary Amorphis, stare Therion, jakieś pierwiastki Black Metalowe spod znaku wczesnego Limbonic Art czy Emperor, a nawet klasykę pokroju Samael, czy pierwszych płyt Paradise Lost. Wszystko to siedzi na solidnej death metalowej bazie. Gitary wycinają niemiłosierne riffy, żeby za moment wypluwać znakomite, nośne solówki. Po prostu dzieje się! Dodatkowo melodyjne pierwiastki reprezentowane tu przez klawisze i okazyjny flet czynią "Igne Natura Renovabitur Integra" dziełem bardzo oryginalnym na naszej ówczesnej scenie (poza mocnym, złowieszczym głosem Leviego dodającego tu sporo konkretnego ognia, mamy tu też okazję usłyszeć namiastkę żeńskich wokali). Nudzić się tu nie sposób, i mimo, iż jest to stosunkowo długi materiał to nigdzie nie znajdzie się dłużyzn, nie poczuje się ani chwili nudy, te dźwięki się samoczynnie chłonie. Wybaczcie, ale chyba nigdy nie przestanę być pod wrażeniem tej płyty i wcale nie dziwię, że po wydaniu zebrała tyle pozytywnych recenzji, były ku temu powody.

Debiut Neolith przez długi czas nie był dostępny w sprzedaży, pierwsze wydanie dawno się rozeszło i ten długi czas spowodować mógł, że sporo osób zapomniało o tym albumie, a jeszcze więcej najzwyczajniej nie miało szansy się z nim zapoznać. Dzięki Mara Productions debiut "Igne Natura Renovabitur Integra" znów jest dostępny i wreszcie, ponownie można się w niego zaopatrzyć i czerpać istną, piekielną przyjemność ze słuchania tego genialnego kawałka metalowej sztuki. Jak widać i w kwestii wizualnej wydawca stanął na wysokości zadania i zafundował nabywcom drobny wgląd w memorabilia związane z tamtym okresem działalności zespołu. Polecać nie będę, bo to byłby wstyd polecać dzieło, które absolutnie broni się samo, które od tylu lat dumnie siedzi na swoim własnym tronie.

Sons of Serpent- Primeval Ones (Under the Sign of Garazel 1998/2017)

"Primeval Ones" to materiał sprzed 19 lat, który w końcu doczekał się oficjalnego wydania, zapomniane demo, zapomnianego projektu. Wg. dostępnych danych Sons of Serpent istniał na scenie niespełna dwa lata i zdołał spłodzić tylko dwa utwory, które wchodzą w skład owego dema. Materiał nagrany w 1998 w olsztyńskim Selani Studio to nic innego jak intensywna, i jak na demo bardzo przyzwoita jakościowo, mieszanka black i death metalu z przewagą tego pierwszego. "Rites of Cthulhu" oraz "The Return of Primeval Ones" znajdujące się na demie i trwające średnio po 10 minut każdy, poza typową black/ death metalową kanonadą zawierają smaczki w postaci inkantacji, transowego rozbudowanego intra w "Rites of Cthulhu" czy okazyjnych akustyków, co nadaje owej sztuce atrakcyjności. Da się tu słyszeć wpływy Behemoth, zarówno elementów tego starego jak i, wtedy nowej, "Pandemonic Incanatations", momentami starego Graveland, jeżeli chodzi o warstwy wokalne, ale w bardzo niewielkim stopniu. Można także znaleźć tu patenty znane z hord takich jak chociażby Gorgoroth czy nawet Dissection, którego namiastki wpływów nie tak trudno doszukać się w partiach gitar. Warstwa liryczna oscyluje natomiast wokół mrocznego świata stworzonego przez Lovecrafta. Jako drobną ciekawostkę można dodać, że za gitary i wokal na tym demie odpowiedzialny był T. Kaos, który obecnie siedzi za sterami Lvcifyre, a za ścieżkę basu (a częściowo i gitar) Brovar, znany wcześniej z Behemoth jako Frost.
Niniejsze demo Sons of Serpent to fajna wydawnicza ciekawostka, których historia naszej sceny kryje bardzo wiele i które wciąż czekają na ujawnienie. Under the Sign of Garazel odwalili kawał dobrej roboty wygrzebując ten materiał z czeluści i pokazując go światu, warto po niego sięgnąć i dzięki temu poszerzyć swoją wiedzę o kolejny interesujący kawał metalowej sztuki.

Behemoth- Pandemonic Incantations (Novum Vox Mortis 1998)

"Pandemonic Incantations" było dla Behemoth początkiem nowej drogi, skokiem w kompletnie inną rzeczywistość. W ich muzyce pojawiły się pierwsze death metalowe wpływy, w miarę regularnie koncerty (u boku min. takich zespołów jak Limbonic Art, Belphegor czy Ancient), nie tylko w kraju, ale i za granicą. Kompozycje zaczęły nabierać bardziej złożonego charakteru.
Nagrany jesienią 1997, a wydany na początku 1998 "Pandemonic Incantations" zawierał muzykę bardzo odmienną od tej znanej z poprzednich dwóch płyt. Nie chodzi tu tylko o kolosalną różnicę brzmienia. Album będąc wciąż black metalowym posiadał już wyraźne znamiona death metalu, oraz, wyjątkowo na tym albumie, wpływy symfoniczno- industrialne, które nadało głównie użycie instrumentów klawiszowych. Narodził się nowy Behemoth, a płytę można śmiało traktować jako, tak jakby, kolejny debiut.

Najbardziej na tym krążku przyciągają mnie cztery kawałki: "The Thousand Plagues I Witness", "Driven by the Five-Winged Star", "The Past is Like a Funeral" oraz znany już z epki, wściekły "With Spell of Inferno". Są to moim zdaniem kompozycje grające tutaj pierwsze skrzypce. Ciekawe, niekiedy zahaczające o melodyjność (!) riffy, zauważalna złożoność, zmiany tempa no i niesamowita gra Inferna, który już na tym albumie dał się poznać jako artysta w swoim fachu. Na wyróżnienie zasługuje też intro "Diableria (The Great Introduction), notabene wymyślone podczas posiedzenia w toalecie, które jest jednym z lepszych koncertowych otwieraczy jakie słyszałem.
Teraz kwestia okładki. Z pozoru może wydawać się mało atrakcyjna, ale przyznać trzeba, że jest rozpoznawalna. Stworzył ją nie kto inny jak Tomasz "Graal" Daniłowicz, który odpowiedzialny jest za gro okładek Behemoth. Warto wspomnieć, że artwork do "Pandemonic Incantations" jest trzecim jej projektem z kolei. Początkowo okładkę zaprojektował Krzysztof Iwin (min. "Future of the Past" Vader). niestety zaginęła w niewyjaśnionych okolicznościach. Kolejną już właśnie Graal, ale jego pierwszy projekt został odrzucony. Zmotywowany spięciem z Nergalem zaprojektował tą, która znalazła się ostatecznie na albumie.
"Pandemonic Incantations" jest niestety jednym z najmniej docenianych materiałów Behemoth, ale z pewnością jednym z bardziej oryginalnych i wyjątkowych, niewątpliwie ważnych dla samego zespołu. W moim rankingu, obok "Grom" oraz "Satanica" jest tą płytą którą cenię w dorobku grupy najwyżej.

Raise Hell- Holy Target (Metal Mind, reedycja 2008)

Coś kiedyś wyczytałem na temat tego zespołu, chyba w "Szwedzkim Death Metalu" w encyklopedycznym spisie zespołów zamieszczonym na końcu książki, i odrobinkę się zainteresowałem. Grupa dosyć pomijana, zapomniana. Znalazłem na yt ich demo i muszę powiedzieć, że słuchało mi się całkiem przyjemnie (tyle o ile bo youtubowa jakość pozostawia wiele do życzenia). Potem przyszła kolej na debiut, który moim zdaniem zasługuję na przynajmniej minimum uwagi.
Któregoś razu przyuważyłem na allegro jego limitowane wznowienie z Metal Mind (słynne złote dyski) dosłownie za grosze więc wziąłem. Po przesłuchaniu okazało się, że materiał jest całkiem, całkiem. Pierwsze skrzypce odgrywa tu intensywny thrash metal, który przeplata się z wpływami tego bardziej melodyjnego black i death metalu, są nawet jakieś wspólne mianowniki z Dissection. Album nie jest nudny, jest sporo zmian tempa, brzmienie jest dobre, czasem ma się wrażenie że wręcz sterylne, ale bije od niego chaos i furia, czuć w tym autentyczność. Płyta oryginalnie ukazała się w 1998 roku nakładem Nuclear Blast, ale chyba nie trafiła w dobry dla siebie czas i może dlatego przeszła bez echa. Nie jest to zły album, ale niestety niczym się nie wyróżnia, może (wyjątkiem jest genialna okładka autorstwa Necrolorda i ciekawa fotografia zespołu z której można łatwo wywnioskować oczywistą inspirację sesją zdjęciową Dismember do "Like an Everflowing Stream") gdyby grupa kontynuowała to co mamy okazję słyszeć na debiucie to może mieli by większą szansę wypłynąć na szersze wody. Niestety poszli w odrobinę inną stylistykę, "unowocześnili" brzmienie i moim zdaniem to już nie było to.
Warto zapoznać się z tą płytą w ramach poszerzania muzycznych horyzontów, ot taka ciekawostka do której od czasu do czasu można sobie wrócić.